Screenreaders om je site mee te testen

Bart Simons op 23/09/2016 - 1 reactie

Een screenreader is software die blinden en slechtzienden gebruiken om de tekst van het computerscherm te laten voorlezen en/of in braille te laten verschijnen op een brailleleesregel. Uw website testen met een screenreader kan erg interessant zijn omdat het bepaalde toegankelijkheidsproblemen aan het licht brengt die anders moeilijk op te sporen zijn. Testen met een screenreader is noodzakelijk als u ARIA gebruikt.

Er zijn geen statistieken voor België over welke screenreaders het meest worden gebruikt. Het is dus moeilijk om te beslissen met welke screenreader(s) je moet testen om zo dicht mogelijk aan te sluiten bij de situatie van de gebruikers.

Software die de tekst van het scherm voorleest, dat klinkt simpel maar is het niet. Op het scherm staat tekst meestal in meerdere kolommen en wordt hij afgewisseld met afbeeldingen, links, formulieren en eventueel bewegende informatie. Dit artikel beschrijft hoe screenreaders erin slagen zoveel mogelijk informatie van het scherm voor te lezen.

Waar moet u rekening mee houden?

Een screenreader is complexe software, dus trek wat tijd uit om ermee te leren werken. Denk niet te snel dat surfen op internet voor blinden onmogelijk is.

  • Blinde screenreadergebruikers werken nooit met een muis en doen alles met toetscombinaties. Om een correcte test uit te voeren, mag u dus geen muis gebruiken in combinatie met een screenreader.
  • De screenreader leest voor wat op het scherm staat maar doet dat in een bepaalde volgorde. Een groot probleem voor blinden is gebrek aan overzicht over het scherm. Een screenreadergebruiker weet niet wat er verderop nog zal komen en wordt niet altijd geïnformeerd over paginawijzigingen. Dit is moeilijk in te beelden voor een tester die een screenreader gebruikt maar het scherm wel kan zien. Om een echt realistische test uit te voeren, zou u eigenlijk niet alleen de muis aan de kant moeten laten maar ook het scherm uit moeten schakelen. Dit is uiteraard niet evident als u dit de eerste keer doet.
  • De screenreader doet meer dan voorlezen wat er op het scherm staat. Bij het surfen, zit de screenreader tussen de gebruiker en de browser. Sommige toetsaanslagen hebben een ander effect als de screenreader actief is. Er zijn bovendien meerdere interactiemodi, bijvoorbeeld bij het invullen van een formulier. Dit artikel beschrijft drie verschillende interactiemodi. U moet zich hiervan bewust zijn als u een formulier of een widget test.

Screenreader voor Mac

Mac-gebruikers hoeven geen screenreader te installeren, want vanaf het Lion besturingssysteem is deze ingebouwd en heet VoiceOver. Druk op command+f5 en uw computer begint te praten. Standaard praat hij Engels maar via de VoiceOver-instellingen kunt u de Nederlandse stem Ellen activeren. Lees meer over VoiceOver, de screenreader van Apple.

Tech Touch Team maakt een Nederlandstalige podcastreeks over het in gebruik nemen van een Mac als blinde gebruiker en WebAIM heeft een artikel Using VoiceOver to Evaluate Web Accessibility.

Screenreaders voor Windows

NVDA

Non Visual Desktop Access (NVDA) is een open source screenreader. Een donatie wordt erg op prijs gesteld. Bij de installatie kunt u kiezen om een draagbare versie aan te maken. U kan de screenreader dan starten vanaf een USB-stick of vanaf een map op uw harde schijf zonder dat u iets moet installeren op uw computer.

De Nederlandse stem die standaard bij NVDA zit, is van mindere kwaliteit. Voor een bescheiden bedrag kunt u een pakket kwalitatieve stemmen kopen waaronder Vlaams en Nederlands. Zie verder deze tutorial om NVDA te leren gebruikenen het WebAIM-artikel Using NVDA to Evaluate Web Accessibility

JAWS

JAWS is een commerciële screenreader die u 40 minuten als demoversie kunt gebruiken. Daarna moet u de computer herstarten om er verder mee te kunnen werken. Download JAWS in verschillende talen. De meest recente versie is 18. Kies een 32- of 64bit-versie overeenkomstig uw besturingssysteem.

Merk op dat veel JAWS-gebruikers niet met de meest recente versie van de software werken omdat updates betalend zijn. Voor een realistische test zou u dus best ook een oudere versie moeten gebruiken.

Kwalitatief hoogstaande stemmen zijn beschikbaar. Extra stemmen zijn gratis te downloaden. Ga naar Help, Meer stemmen ... Als u deze stemmen installeert, zullen ze enkel binnen JAWS werken.

Er is een specifieke tutorial om te leren surfen met JAWS en WebAIM heeft een artikel Using JAWS to Evaluate Web Accessibility.

Supernova

Supernova is een andere commerciële screenreader die in België veel wordt gebruikt. Deze software gaat helaas niet goed om met paginawijzigingen. Als je met Supernova test, moet je je dus bewust zijn van deze tekortkoming.

Smartphones en tablets

Op apparaten met een aanraakscherm doet een screenreader nog veel meer dan voorlezen wat er op het scherm staat. Hij moet ook hulp bieden bij het navigeren en er is dan ook een heel ander bedienginsconcept uitgedacht voor tablets en smartphones. Zie het artikel mobiel surfen met een handicap.

Reacties

Arjan schreef 1 jaar geleden

Mooi artikel! Ga ik nog meer over lezen! Bedankt!

Reageer

De volgende HTML tags zijn toegestaan: <a> <b> <ul> <li>